Warszawa, 24 kwietnia 2008 r. Większy niż dotychczas zasięg badań przesiewowych, szczepienia dziewcząt przeciw HPV, silniejszy nacisk na profilaktykę ze strony lekarzy rodzinnych oraz edukacja - to główne zalecenia panelu ekspertów, którzy oceniali nie tylko medyczne, ale także społeczne i ekonomiczne skutki raka szyjki macicy w Polsce. Autorzy raportu "Walka z rakiem szyjki macicy w Polsce - perspektywy, szanse i rekomendacje dla polityki państwa", zwracają uwagę na kluczową role edukacji. Według nich programy edukacyjne "...powinny być wkomponowane w całokształt promocji zdrowia i prozdrowtonego stylu życia, propagować bezpieczne zachowania seksualne i odpowiedzialność wynikającą z podjęcia życia seksualnego."

Rak szyjki macicy dotyka rocznie ponad 3,5 tys. Polek. Blisko 2 tys. kobiet rocznie umiera z powodu tej choroby tracąc średnio 26 lat życia. Eksperci biorący udział w debacie zorganizowanej przez Szkołę Nauk Społecznych Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk oraz redakcję dziennika "Służba Zdrowia", starali się spojrzeć na problem szerzej niż do tej pory.

"Problematyka raka szyjki macicy jest bardzo rozległa, dotyka aspektów psychologicznych, społecznych, ekonomicznych i medycznych. Ta praca reprezentuje interdyscyplinarne podejście ekspertów z różnych dziedzin. Należy podkreślić, że raport przedstawia całościową i kompleksową analizę zagadnień związanych z rakiem szyjki macicy. Publikacja zawiera wskazówki jak prowadzić skuteczną działalność profilaktyczną" - mówi profesor Antonina Ostrowska z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Stąd tak silny nacisk na edukację, która może być prowadzona równolegle do wszystkich innych działań zalecanych przez autorów raportu. Z tego obszernego dokumentu można się dowiedzieć, ile kosztują procedury medyczne związane z leczeniem raka szyjki macicy w Polsce, jaki jest wpływ tej choroby na rodzinę, społeczeństwo, a nawet gospodarkę. Autorzy pochylają się również nad ekonomicznymi skutkami wprowadzenia na szeroką skalę szczepienia dziewcząt przeciw wirusowi HPV, odpowiedzialnemu za powstawanie raka szyjki macicy.

Tu konkluzje są podobne jak w przypadku rekomendacji towarzystw medycznych z całego świata, a także Światowej Organizacji Zdrowia oraz Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).

Według ECDC "Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papillomavirus) jest skuteczną strategią zapobiegania rakowi szyjki macicy. Dostępne szczepionki przeciwko HPV chronią przed dwoma typami HPV o wysokim ryzyku onkogennym, które, jak się szacuje odpowiadają za 73% przypadków raka szyjki macicy w Europie, i które szerzą się drogą kontaktów seksualnych."

Z kolei według WHO: "Przewiduje się, że w sytuacji rozbudowanego programu badań przesiewowych szyjki macicy, włączenie szczepień przeciwko HPV do programu profilaktyki będzie efektywne kosztowo. Tym bardziej, że umożliwi redukcję kosztów badań przesiewowych dzięki podwyższeniu progu wieku pierwszego badania i ograniczeniu wymaganej częstości badań."

Rekomendacje zawarte w raporcie "Walka z rakiem szyjki macicy. Perspektywy, szanse i rekomendacje dla polityki państwa":

• 1. W Polsce potrzebne są programy edukacyjne, dotyczące upowszechnienia wiedzy na temat zakażeń HPV i czynników ryzyka raka szyjki macicy.
• 2. Istotną kwestią jest wzmocnienie roli profilaktyki na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej.
• 3. Należy kontynuować i rozwijać ogólnopolski program cytologicznych badań skriningowych.
• 4. Postuluje się wprowadzenie szczepień ochronnych przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) do kalendarza szczepień zalecanych przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Rozważenia wymaga także możliwość wdrożenia masowych, rutynowych szczepień dziewcząt w wieku 11-13 lat z uwzględnieniem ich finansowania ze środków publicznych.
• 5. Potrzebne są interdyscyplinarne badania naukowe (medyczno-społeczno-ekonomiczne), skoncentrowane na społecznych, organizacyjnych i ekonomicznych aspektach kosztów i zysków działalności leczniczej i profilaktycznej w zakresie raka szyjki macicy w Polsce.

Materiały na temat walki z rakiem szyjki macicy dostępne są pod adresem: www.profilaktykarakaszyjkimacicy.pl